Auteur Topic: Het belang van UV-licht (zon)  (gelezen 3689 keer)

Offline Neophema Plaza

  • Administrator
  • Senior Parrot
  • *****
  • Berichten: 5225
  • Geslacht: Man
    • George Steinz
Het belang van UV-licht (zon)
« Gepost op: januari 29, 2005, 10:06:42 am »
Ik zie het licht

Op aarde komt vrijwel alle energie oorspronkelijk van de zon. Of het nu opgeslagen zit in levende organismen, in machines, in het weer, dat maakt niet uit. Licht is dan ook een noodzakelijke levensbehoefte voor nagenoeg alle flora en fauna om te overleven, voedsel te zoeken en voor nageslacht te zorgen. Zelfs nachtdieren hebben behoefte aan een kleine hoeveelheid (zwak) licht.

Kunstmatig licht
Gebrek aan zonlicht kan dan ook verstrekkende gevolgen hebben voor planten en dieren. De mens is hierop geen uitzondering. Tegenwoordig, in onze moderne westerse wereld spenderen volwassenen en kinderen veel tijd binnenshuis: thuis achter de computer of tv, op school of op het werk, in de auto, in het openbaar vervoer, etc. In al deze situaties 'consumeren' we onvoldoende en veelal kunstmatig licht. 's Winters zijn veel meer mensen depressief dan 's zomers hetgeen gewijd wordt aan de korte dagen en het gebrek aan (zon)licht. Een vakantie in een zonnig land biedt vaak uitkomst (vitamine V).

Effect van zonlicht
In de zestiger en zeventiger jaren voerde dr. John Ott diverse onderzoeken uit naar de effecten van zonlicht op planten en dieren. Hij stelde vast dat dieren die werden blootgesteld aan vol-spectrum licht (bijna identiek aan zonlicht), voor meer nageslacht en gezondere nakomelingen zorgden dan soortgenoten die verstoken waren van vol-spectrum licht. De onderzochte dieren varieerden van kuikens tot ratten.

Kannibalisme
Hij bewees daarbij dat ratten die in kunstmatig licht werden grootgebracht, veel agressiever waren dan soortgenoten die met natuurlijk daglicht opgroeiden. De mannetjes aten bijvoorbeeld vaak hun eigen nakomelingen op; iets dat ze nooit deden als hun kooi in natuurlijk daglicht stond.
Wellicht dat daarom papegaaien die constant binnenshuis gehuisvest zijn, met onvoldoende lichtniveau, last krijgen van depressiviteit. Het gaat dan met name om vogels die in kamers worden gehouden waar zeer weinig daglicht binnen komt (kelder, zolder, schuur). Een agressieve of zichzelf plukkende 'binnen-papegaai' kan flink opknappen door een dagelijks uitstapje naar buiten (niet vol in de zon vanzelfsprekend) en een 10 tot 12 uur durende daglengte.

Invloed op broedcyclus
Papegaaien rond de evenaar hebben slechts te maken met een verschil in daglengte van 20 minuten over het gehele jaar bekeken. Alhoewel de meeste papegaaien er in de schaduw van bomen leven en broeden, is daglicht cruciaal voor de broedcyclus. Over het algemeen geldt dat hoe verder de vogel van de evenaar verwijderd is, des te meer seizoensgebonden zijn kweekpatroon is.
Bijvoorbeeld grasparkieten en Australische / Afrikaanse finchies broeden het gehele jaar door terwijl kanaries en Britse finchies typische zomerbroeders zijn. Door zijn baanbrekende onderzoek van meer dan een halve eeuw heeft dr. Ott de gezondheids- en psychologische voordelen van zonlicht aan kunnen tonen. Het is essentieel voor het zicht van de vogel, voor de omzetting van cholesterol in vitamine D en voor de regulering van de dagelijks en jaarlijks terugkerende ritmes van lijfelijk en psychologisch welbevinden. Om maar een paar zaken te noemen.

Kwestie van hormonen
De daglengte wordt gesignaleerd door de pijnappelvormige klier in de hersenen van de papegaai - tussen de halfronde en de kleine hersenen. Deze endocriene klier is een orgaan dat het hormoon melatonin aanmaakt. Dit hormoon heeft veel effecten zoals beïnvloeding van de voortplantingscyclus, het immuunsysteem, slaappatronen, gedrag en hersenactiviteit. Tevens is er bewijs dat melatonin de hormonale voortplantingscyclus controleert door de hypofyse te beïnvloeden. De productie van het hormoon geschiedt alleen in het donker en 's nachts (dat verklaart waarom het vaak zo moeilijk is om 's ochtends vroeg in de winter op gang te komen).

Verlichting aanpassen
Het UV-deel in zonlicht dat noodzakelijk is voor de aanmaak van vitamine D dringt niet door glas heen. Wel door bepaalde plastics trouwens. Papegaaienmenu's die geen toegang hebben tot direct zonlicht kunnen daarom behoefte hebben aan een supplement. Vogels die in kelders of andere donkere plaatsen worden gehuisvest, hebben behoefte aan vol-spectrum licht om zo natuurlijk mogelijk gedrag te kunnen vertonen. True Light is bijvoorbeeld zo'n verlichtingssysteem. Een andere goede reden om het volledige spectrum aan licht te bieden, is het resultaat van een onderzoek dat 50 jaar geleden in een klaslokaal in Zweden werd uitgevoerd. Daarbij bleek dat de hoeveelheid bacteriën in de lucht met 50% afnam zodra de UV-lampen werden geïnstalleerd.

Als ik zie met hoeveel plezier mijn amazones de zon omarmen, met name na een zeer donkere winter, versterkt dat mijn mening dat alle vogels zoveel mogelijk natuurlijk licht verdienen. De diepe, levendige en warme kleuren van vogels die van daglicht én regen genieten, bewijst deze mening. Hun lijfjes zijn (net als de onze) voorbestemd om daglicht te ontvangen en te gebruiken op vele manieren.
Zonlicht bereikt ons allemaal via de ogen en de huid en beïnvloedt ons van geboorte tot overlijden en van top tot teen!


Bron: Pakara Magazine, nr. 3 van 1999
Door: Door A. Dutton,
Vertaling N. Snelder

rmb

  • Gast
Re: Het belang van UV-licht (zon)
« Reactie #1 Gepost op: februari 01, 2005, 23:25:59 pm »
Toen ik mij aan het orrienteren was op de diverse opties om vogels buiten onderdak te verschaffen, kwam ik ook ergens op het internet een zeer leerzame uitwisseling van stellingen tegen over verlichting, de toepassingen en d eheilzame werkign hiervan.
Voor de liefhebbers .............  ::)

http://home.worldonline.nl/~t146147/kunstlicht.htm

Het artikel geeft een uitwisseling van informatie waar ik zelf veel aan heb gehad.
Ik was ook zeer verbaasd dat het verschil in type tl armatuur(met of zonder hoogfrequent voorschakelapparaat)bij toepassing waarneembaar is bij de vogels. :o

Ander aardig wetenswaardigheidje is dat de firma Arcadia sinds kort een speciale Birdlamp op de markt heeft gebracht op basis van het spaarlamp principe (dus een gewone e 27 fitting). Deze lamp is meteen voorzien van een ingebouwde hoogfrequente voorschakelaar en   geeft een zee aan licht en is door zijn kleine formaat makkelijk toepasbaar.

Klein nadeeltje is een pittige prijs.

fujimo

  • Gast
Re: Het belang van UV-licht (zon)
« Reactie #2 Gepost op: februari 01, 2005, 23:32:18 pm »
Ik heb die lamp inderdaad gezien op de TT in Apeldoorn, geeft giga veel licht en koste daar 25 Euro
Ik moet er toch nog eens een keer goed over na denken want Tl is ook niet alles

rmb

  • Gast
Re: Het belang van UV-licht (zon)
« Reactie #3 Gepost op: februari 01, 2005, 23:39:11 pm »
das is niet duur, heb hem aangeschaft toen er net 1 exempaar binnen was als proef bij de speciaalzaak alhier en heb hem nu ongeveer een winter in gebruik. heb er destijds iets van € 40,= voor betaald.

Hoogfrequent armatuur = ook € 45,= en dan een Arcadia UV tl buis van  ca.€ 18,= maakt t ook een kleine € 65 euro.
Sfeer verlichting is het niet te noemen, maar je merkt dat ze soms onder de lamp gaan zitten als ze (denk ik) behoefte hebben aan UV.