KDS Een fatale kromsnavel ziekte. KDS=kliermaagdilatatiesyndroom in het Engels PDD=Proventricular Dilatation Dease. Iedereen die vogels houd en vooral de kwekers moet zich op de hoogte stellen van het onderwerp KDS Er zijn twee redenen voor ,de eerste is dat er veel grote parkieten , grasparkieten en andere soorten (mogelijk ook kanaries ,wevers,toekans) aan dood gaan. Omdat veel mensen de symptomen niet kennen en maar weinig dierenartsen de diagnose kunnen stellen. De tweede reden is dat er nog geen medicijnen voor zijn .In de V.S nemen ze deze ziekte ernstig ,maar in andere landen word er weinig over gepubliceerd,behalve in veterinaire tijdschriften alhoewel de kwekers weten hoe deze ziekte de collectie kan vernietigen. Alsof er iets is waarvoor jij je moet schamen dat is natuurlijk niet zo. Voor zover treft de KDS zelfs huiskamers en volières met de grootste hygiëne en de beste verzorging. Dit artikel gaat over het op de hoogte brengen van deze fatale ziekte.
Informatie: lezingen op IAS Conventie Florida 1996 Dr Branson Ritschie, Dr Michael Taylor.van de Universitiet van guelp Ontario.Het Team van Dr Bransom Ritschieheeft al bijdragen van onschatbare waarde aan de vogel liefhebberij geleverd door het ontwikkelen van een vaccin tegen polyomavirus en een DNA proef gebaseerde test op vogels te identificeren die dit virus hebben.
Waarom is deze ziekte plotseling opgekomen? Dat is hij niet Het eerst is deze ontdekt in de zeventiger jaren ze noemde deze toen Macaw Wasting Disease Hij werd voor het eerst beschreven bij een zending Ara,s uit Bolivia :ze verloren over een lange periode gewicht omdat ze niet in staat waren hun voedstel te verteren. Daar komt de Engelse naam vandaan.
De naam van de ziekte. Er zijn verschillende namen gebruikt om deze situatie te beschrijven In de veterinaire literatuur kan men meerdere benamingen vinden? Tot eind 1995 werd deze gewoon PDS genoemd proventricular dilatation syndroom .Toen kwamen de onderzoekers van de universiteit Georgia VS tot de slotsom dat er sprake was van een besmettelijk aandoening en daarom werd er de naam veranderd in ziekte (disease voor Engels, Vandaar de letter D.
De proventriculus of kliermaag is het voorste gedeelte van de maag (vandaar het woordje pro=voor) dat maagzuur produceert en het voedsel chemisch verteert. De ventriculus of spiermaag is het achterste gedeelte van de maag dat het voer tot kleine delen vermaalt,dit gaat vervolgens naar de spiermaag terug tot het afgebroken is. Bij de meeste vogels die aan de ziekte lijden is de kliermaag veel groter dan normaal (dilated = uitgezet).
Oorzaak van KDS. Hier is uiteraard veel onderzoek naar geweest.Vele professors zijn hiermee jaren bezig geweest.Hiervoor waren Ara eieren van vogelliefhebbers beschikbaar gesteld.De factor die zolang het isoleren van het verantwoordelijk virus tegenhield was dat de veroorzaker het lichaam had verlaten op het moment dat de besmette vogel stierf. Dus moester er verdachte vogels onderzocht worden voor dat ze stierven liefs 5 of 6 weken van te voren. Via de Ara eieren kwamen ze een virus tegen die verdacht veel leek op het KDS virus. Het lijkt niet op enig ander bekend virus.Op deze manier kunnen vogels die de ziekte dragen door middel van een bloedtest ( IFT=immuun- fluorescentie-test) worden geïdentificeerd. Tot nu toe echter kan het virus achtige deeltje niet in grote mate en hoeveelheden worden gereproduceerd. Maar de eerste belangrijke doorbraak is er.
De Symptomen? KDS is een feite een ziekte van het zenuwstelsel die onder andere tot gevolg heeft dat de kliermaag niet meer functioneert. Maar er zijn ook andere kenmerken.De symptomen zijn verschillend. Toen de ziekte voor het eerst werd beschreven werd hij verbonden aan gewichtsafname over langere periode,onverteerd voedsel in de ontlasting en in de verwijdde kliermaag In feite hoeft geen van deze symptomen te worden geconstateerd . Andere algemeen voorkomende verschijnselen zijn op gebraakt voedsel, verdikking in de onderbuik verzwakking polyuria (grote hoeveel heit water in urine) diaree of juist weinig ontlasting Sommige vertekenen beeld alsof het zenuwstelsel niet goed functioneert. Ze lijken onzeker ,maken abnormale bewegingen met hoofd of houden de kop scheef..Gewichtverlies kan voorkomen zonder dat de eetlust verminderd, Dit geeft energie verlies als gevolg en slechte vertering. De klinische bevindingen zijn niet specifiek uniform en mycotiche (schimmel) of bacteriële infecties kunnen het laboratoriumbeeld compliceren.
Als een vogel een vergrote kliermaag heeft lijd hij dan zeker aan KDS? NEE: Het is erg belangrijk om dit te weten. Andere omstandigheden die de klier maag kunnen vergroten zijn : loodvergiftigingen een verstopping, een schimmelinfectie een bacteriële schimmel infectie van de kliermaag en een inwendige papylloma of vitamine E en selenium tekort. Bedenk eveneens dat alle jonge een vergroting van de klier maag hebben De jongste vogel waar bij KDS is geconstateerd was 70 dagen oud.
Hoe kan men er zeker van zijn dat de kliermaag van de vogel is vergroot? Er zijn 3 methodes. Een ervan is röntgen foto Deze laat de omvang duidelijk zien. In een met KDS besmette vogel duurt dat 19 uur dmv een barium papje te slikken voor de foto gemaakt word. Van een van KDS verdachten vogel kan men een röntgenfoto maken nadat de vogel eerst wat barium met de kropnaald gevoerd heeft gekregen. Normaal is de Bariumpap binnen 1-2 uur weer uit de kliermaag verdwenen. Bij KDS kan dat wel 6-48 uur duren
Tweede mogelijkheid door een fluorscoop een röntgen apparaat Deze straalt door de vogel heen en dat beland op een scherm na technische bewerking kan het beeld vervolgens op een televisie monitor worden bekeken, Van de opnames kunnen ze video opnames maken Het bewegen van de organen,vooral het complexe bewegen van de maag (kliermaag en de spiermaag) kan het best via deze manier techniek worden waargenomen.Voordeel dat het buiten de vogel kan worden toegepast helaas is deze techniek niet bij iedere dieren arts aanwezig.De derde mogelijkheid is met behulp van endoscoop.
Hoe kan het vermoeden dat KDS op een ander manier worden bevestigd.? Dit is bij een levende vogel niet eenvoudig. Bij bepaalde omstandigheden kan er een biopsie van de krop,de spiermaag of de kliermaag (verwijderen van stukjes weefsel onder de microscoop) worden gemaakt. Dit is echter zeer riskant. KDS kan men niet uit de ontlasting worden geconstateerd. Bij gewone secties van dode vogels die vermoedelijk aan deze ziekte lijden ,kan deze niet met zekerheid worden bevestigd zonder nader weefselonderzoek (=histologie). Zoals eerder opgemerkt leiden andere oorzaken tot vergelijkbare veranderingen in de krop of kliermaag. Een definitieve diagnose kan alleen worden vastgesteld als microscopische onderzoek van het weefsel de karakteristieke lymphoplascytische ontsteking in de zenuwkoppen van de onder andere krop en (klier )maagwand aantoont.
Hoe besmettelijk is KBS. Daar bevat geen eensluidende mening over. Volgens dr Ritschie heeft het wel een lagere overdrachtgraad in vergelijking met b.v :PBFH (psittacine beak and feather diseases ) Maar DR Taylor gelooft dat het is “zeer besmettelijk.†Is. Het onderzoek van Ritschie toont aan dat de ziekte zich niet voordoet bij alle er aan blootgestelde vogels: dat wijst erop dat sommige vogels een aangeboren weerstand hebben, een beschermende immuniteitsreactie ontwikkelen ,geen factoren hebben die nodig zijn om de ziekte op te lopen of dragerstadium te ontwikkelen. Andrew Greenwood vertelde dat het enige geval dat hij kende de aanwezigheid van een dragerstadium bevestigde, Een van zijn cliënten Had twee Ara,s mannen Hij kocht twee poppen zetten deze bij de mannen Beide poppen stierven na een zeer korte tijd. Onderzoek toonde aan dat in beide gevallen sprake was van KDS.. Het is niet te geloven en de eigenaar kocht nieuwe poppen en het resultaat was het zelfde, ook deze gingen dood . Dit geeft aan dat bepaalde vogels dragers van KDS kunnen zijn.
Hoe lang kan een besmette vogels leven.? De meerderheid sterft na enkele maanden tot een jaar nadat klinische signalen zich hebben ontwikkeld. Sommige leven maar 5 of 6 weken. De ziekte kan waarschijnlijk acute ,half acute en meer chronische stadia.De algemene overtuiging bestaat dat deze ziekte niet te genezen is. Een dierenarts in Engeland stelt echter dat het sterftecijfer daalt las langdurig antibiotica behandeling wordt toegepast? En hij doelt daarop op het antibioticum Cotrimazine in de vorm van cosumix. Hij heeft genander middel kunne vinden Cosumix is een sucrosebasis is daardoor zeer smakelijk en wordt in het drinkwater toegenomen. Het kan daardoor de vogels toegediend worden zonder ze te vangen, een voordeel Maar de vraag blijft dan wel: zijn ze te herstellen- als dat al mogelijk is- wel of niet dragers? Daarbij komt dat antibiotica niet werkzaam is tegen virussen infecties Als ze dan gunstige effecten hebben op het ziekte verloop ,komt dat door het onderdrukken van secondaire bacteriële infecties ( het woord secondair slaat hier op bijkomende bacteriële complicaties).
Wat is de incubatie tijd? Deze is nog niet bekend .De ziekte is vastgesteld bij kromsnavels vanaf 10 weken. In tegenstelling van polyomavirus word het KDS waarschijnlijk aangetroffen bij bij volwassen dan bij jonge vogels. Dit kan echter ook zo blijken omdat de klinische signalen zich zo langzaam ontwikkelen. Aan de andere kant toonde een Molukken Kaketoe die bij wijze van experiment (deze had PBFD en zou toch moeten worden afgemaakt) twee weken daarna al neurologische symptomen Hij ontwikkelde echter geen vergrote kliermaag. Dit geeft dan de spijsverteringssysteem problemen. Een geelvleugel Ara werd experimenteel besmet met deze ziekte via een biopsie .Deze vertoonde na 8 maanden geen klinisch symptoom, dit heeft serieuze consequenties voor het bepalen van quarantainedoelstellingen en is interessant om na te gaan hoe lang het duurt voordat de vogels iets laat merken. Een grijze roodstaart ontwikkelde KDS nadat hij 4 jaar helemaal alleen in een huiskamer als huisdier werd gehouden.Toen hij stierf werd KDS geconstateerd? Dit moet betekenen dat de vogel was geïnfecteerd voordat hij in huis kwam of indirect was besmet, b. v doordat de eigenaar met een besmette vogel in contact was geweest. Dit is een mogelijke verklaring , maar lijkt niet waarschijnlijk . KDS is vastgesteld bij een paar soorten vogels in het wild , bijvoorbeeld bij de Canadese gans en de lepelaar Kan de ziekte hier zijn overgedragen door een wilde vogel?.
Welke vogels zijn het meeste vatbaar? KDS is het meest beschreven bij vogels die binnen zijn gehuisvest Dezeâ€epidemie.†Zou minder: agressief †zijn bij buitenvolières .Net als bij elk ander virus schijnt dit gemakkelijker te worden overgebracht in een gesloten ruimte. Dit doordat hier een grotere infectiedruk ontstaat dan in open volières. Als er een koppel een exemplaar sterft aan KDS hoeft de ander niet noodzakelijk hetzelfde lot beschoren te zijn. Deze hoeft niet perse te worden besmet maar de kans is groter. Vogels met een goed weestand hoeven echter niet ziek te worden.
Hoe kan een kans op verspreiding worden beperkt? Er word wel gesuggereerd dat de vogels 6 maanden in quarantaine moeten . Dit is vaak moeilijk omdat kwekers geen ruimte hiervoor beschikbaar hebben. Ook bij de huiskamer vogel word dit vaak niet gehanteerd. Toch zou een kleine kamer b.v slaapkamer voor dit doel beschikbaar gesteld kunnen worden maar zelfs zo,n periode kan niet lang genoeg zijn. Nog belangrijker is de voorzorg die moet worden genomen door mensen die een epidemie van een niet geïdentificeerde ziekte hebben gehad of die regelmatig vogels verliezen met KDS symptomen. Hoewel dieren artsen niet de faciliteiten hebben om de ziekte vast te stellen kunnen ze wel microscopisch onderzoek van het weefsel laten verrichten bij laboratoria. De dierenarts zou dan een patholoog moeten zoeken. Die KDS kan vaststellen.
Welke stappen ondernemen om collectie in stand te houden? Als er meer dan een vogels sterft met de eerder genoemde symptomen.?
1 .Laat sectie verrichten met de opdracht dat de organen moeten worden opgestuurd voor histologisch (weefsel) onderzoek.
2. Als er sterfgevallen komen: volg dan Quarantaine voorschriften Laat niemand toe. Verplaats geen vogels. Dompel water bakken in : Virkon (desinfectans voor virus dodend) Houd alles schoon : ventilatoren filters , lampen, zelfs fittingen!!. Er kan overal stof zitten en daarmee een virus. Gebruik een ionisator deze verwijderen stofdeeltjes uit de lucht, Desinfecteer, Als u vogels in huis houd neem dan aparte kleren en schoenen voor u in de vogelkamer komt of volière Was uw handen na het verlaten hiervan.
3.Als er mogelijk besmetting is met KDS :ga naar dierenarts, maak afspraak zodat de ziekte niet met andere in contact kan komen.
4.Verkoop geen vogels tot 6 maanden na het laatste sterfgeval.
Wat moet u doen met zieke vogels met mogelijk KDS? Isoleren i.v.m besmettingsgevaar. In quarantaine. De meeste besmette vogels zullen ook aan secondaire infecties lijden ,van bacteriële of fungale (schimmels) aard. Als bij een vogel KDS is vastgesteld zou het gemakkelijk zijn te veronderstellen dat de andere zieke vogels in de buurt hieraan zouden lijden,zelfs als de symptomen niet precies het zelfde zijn. Sommige laten al de vogels afmaken? Maar omdat het zeer onwaarschijnlijk is dat de ziekte wordt vastgesteld bij een levende vogel bestaat het risico onnodig de vogel te doden die geen KDS heeft en die met een gerichte behandeling zou kunnen genezen.
Ik ( R.L) zou daarom willen voorstellen geen euthanasie toe te passen (tenzij de vogel veel lijdt)) tot de basisanalyse en de basis behandeling die op elke ziektemoet en worden toegepast,zijn uitgevoerd. Vogels die met KDS besmet zijn kunnen gaan braken en hun eetlust verliezen. Maar ook juist veel gaan eten terwijl ze onverteerde zaden in de ontlasting hebben. Uiteindelijk zullen ze sterven tenzij ze worden gevoerd of zacht en gemakkelijk voedsel krijgen b.v Pellets.
Dit is echter ook het geval bij een vogel met een andere ziekte die de kliermaag aantast. Het is duidelijk als men een geliefde huiskamer vogel heeft met vermoedelijk KDS dat we deze graag willen redden. De eerste stap is dan om een monster van de ontlasting naar de dierenarts of laboratorium te brengen. Als er sprake is van gram-negative bacterie of een schimmel infectie ,moet de aanbevolen behandeling worden gegeven. Als deze niet effectief is word het vermoeden dat de vogel KDS heeft versterkt en moet de situatie worden geherwaardeerd. Ondertussen kan het nodig zijn dat de vogel met de hand gevoerd moet worden om hem in leven te houden.
Bij een kennis stond onlangs dit dilemma . Vijf kromsnavels stierven in korte tijd. Bij twee ervan werd KDS geconstateerd. Bij de andere was de oorzaak niet duidelijk. Het gevoerde zaad (dat 1/3 deel van het menu was) bleek na onderzoek met de schadelijke bacterie: Klebsiela en Pseudomonas en eveneens met schimmels waaronder Aspergillus niger aangetast te zijn. Bij bacteriologisch onderzoek werden bij de dode vogels verschillende organismen geïsoleerd . waaronder Klebsiella, waarbij de aanwezigheid van KDS niet was bevestigd. Bij een analyse van het onderzoek werd de volgende Interpretatie gegeven: : “Wij hebben een vergrote kliermaag gevonden ,maar zijn niet overtuig dat dit door KDS te wijten is. Er zaten groten hoeveel heden schimmellichaampjes op de weefsels van de kliermaag zowel in de kweek: reden om te adviseren een vijfdaagse kuur voor schimmelaandoeningen.
De kweker had forse maatregelen genomen Nadat de vogel overleed aan KDS omdat dit pas de tweede vogel was die in zijn collectie overleed. Toen daarna de kwaliteit van het zaad bekend werd kocht hij al zijn zaden en noten bij een firma die slechts voor menselijk consumptie in de handel had. Zijn dagelijkse maatregel het verwisselen van kleren bij elk bezoek aan de vogels ,waren veel ingrijpender dan die welke veel andere onder deze omstandigheden zouden hebben genomen Geen enkele vogel heeft zijn erf verlaten Niet tot 6 maanden na het laatste sterfgeval. Deze houding moet sterk worden geprezen..
Tot zover dit verslag van Rosemary Low: Met dank aan: Herman Kremer en Anton Beyer.
Meer over deze ziekte (engels)
http://www.birdsnways.com/articles/pdd.htm#about of
http://theaviary.com/s1295-64.shtml
