Hieronder het stuk over mijn ervaring met handopfok bij agaporniden.
Handopfok Indien niet anders mogelijk, kunt u uw jonge vogels met de hand grootbrengen. Hieronder zal ik trachten iets over handopfok te vertellen. Het gaat hierbij om mijn ervaringen, anderen zullen het wellicht anders doen. Ik kan dan ook alleen vanuit mijn ervaring spreken zodat u weet hoe wij de jongen met de hand groot brengen. Ik zal af en toe (te) uitgebreid op een onderwerp ingaan. Hoe meer ik vertel, hoe meer keuze u heeft. In deze handleiding heb ik foto's gebruikt van onze agaporniden, maar deze methode van handopfok kan voor elke vogelsoort toegepast worden.
Als het niet echt nodig is, doe het dan niet.
Zijn er serieuze redenen, dan is dit een goede manier om de jongen toch op stok te krijgen.
Wanneer te beginnen Wanneer kunt u het beste beginnen met opfok? Die vraag is moeilijk te beantwoorden. Is het een vrije keuze of wordt de beslissing genomen aan de hand van bepaalde omstandigheden. Mijn koppel roseicollis plukt de jongen als de veren bij de jongen door beginnen te komen. Dat is meestal als de jongen zo’n twee weken oud zijn. Dat is voor mij de leeftijd of het teken dat ik de jongen van de ouders scheidt en dus overstap op de handopfok. In de eerste 2 weken krijgen de jongen dus gewoon de (op)voeding van de ouders. Met name de eerste kropmelk is belangrijk voor de jongen. Hierin zitten bijzonder veel stoffen die belangrijk zijn voor een goede start. Als de ouders de jongen 2 weken hebben gevoerd hebben ze dus naar mijn mening een goede basis om verder te gaan. Ze zitten echter nog niet volledig in de veren zodat koude een punt is om rekening mee te houden (zie benodigdheden).
BenodigdhedenOm jonge vogels (noodgedwongen) met de hand groot te brengen heeft u de volgende artikelen nodig. Schaf ze ruim op tijd aan, dan kunt u op uw gemak de gebruiksaanwijzingen doornemen en evt. nog onbeantwoorde vragen stellen aan iemand met ervaring:
- Pot met opfokvoer (bijv. Nutribird of Cede)
- Spuitje van 10 ml. zonder naald (te verkrijgen bij de apotheek) + reserve spuit(en)
- Waterkoker
- 2 schaaltjes of bakjes
- Thermometer
- Warm waterkruik of magnetronkruik (net zoals die voor uw baby)
- Maatschepje
- Mini-garde
- Handdoekje o.i.d.
De bereiding van de voeding Zelf gebruik ik Nutribird A21 van Versele-Laga als handopfok voeding. Per pot van 800 gram kost dit ongeveer € 7.80. Bij een nest van 4 jongen doe ik ongeveer een week met een pot van 800 gram. Er zijn ook emmers van 3 kg. te koop en die zijn fors goedkoper. Omgerekend krijg je vaak 800 gram gratis. Zoals eerder aangegeven zijn er ook andere (goedkopere) merken maar ik gebruik altijd deze. Ik heb geen ervaring met andere merken zodat ik me beperk tot de bereiding en toediening van dit merk.
De voeding is een poederige substantie die heel erg zoet ruikt (naar snoep). Voordat u begint eerst de gebruiksaanwijzing lezen. Hierin staan hele belangrijke zaken!
Voor Nutribird A21 is een verhouding 1:2 nodig. Dit wil zeggen 1 maatschepje voer mengen met 2 schepjes gekookt water. Voordat u kunt beginnen dient u dus water te koken. Terwijl u het water aan de kook brengt kunt u de benodigde hoeveelheid voer alvast afmeten. Onthoud dus goed hoeveel schepjes u gebruikt hebt. U heeft nl. het dubbele aantal schepjes aan gekookt water nodig. Het voer kunt u in een van de schaaltjes of bakjes doen. Als het water gekookt heeft doe ik altijd een ruime hoeveelheid in het andere bakje. Met het maatschepje meet ik het benodigde aantal schepjes af en voeg dit toe aan het voer. Met de mini-garde kunt u het geheel goed roeren. Roer net zolang totdat u een klontvrije, yoghurtachtige substantie overhoud.
Laat de voeding afkoelen tot 39 graden Celsius. Hier kunt u de thermometer voor gebruiken. Als de voeding te koud is zal de vogel het niet eten.
Voeding die is afgekoeld of over is kunt u niet meer opwarmen!
Indien u dus voeding over heeft aan het einde van de voeding dan dient u deze weg te gooien.
U kunt de voeding op temperatuur houden door wat van het gekookte water in het 2e schaaltje te doen en daar het schaaltje met voeding in te zetten. Net zoals u de fles van een baby opwarmt of op temperatuur houdt.
Het toedienen van de voedingLeg voordat u met het voeren gaat beginnen het handdoekje op bijv. de tafel neer. Hier kunt u de jongen vervolgens op neerleggen.
Zuig de voeding in de spuit door het tuitje in de voeding te steken en langzaam aan het achtereind van de spuit te trekken. De spuit vult zich dan vanzelf met de voeding. Let erop dat u voordat u gaat voeren alle lucht uit de spuit heeft verwijdert. U heeft vast wel eens op TV gezien dat artsen tegen de puit tikken terwijl ze deze op de kop houden. Door het tikken zal de lucht naar boven gaan en kunt u de lucht uit de spuit “spuitenâ€. Zelf tik ik altijd met de spuit op het schaaltje terwijl ik de spuit schuin omhoog houd. Als het jong op de handdoek zit kunt u beginnen. Steek het spuitje voorzichtig tussen de boven- en de ondersnavel. U kunt hiervoor het beste het kopje zachtjes beetpakken terwijl u met uw andere hand de spuit tussen de snavel steekt.Het jong zal bij de eerste voeding niet echt meewerken dus reken erop dat dit niet altijd even gemakkelijk gaat. Spuit zachtjes een klein beetje voeding in de ondersnavel. Met een klein beetje bedoel ik echt een klein beetje. Het jong moet de voeding zelf kunnen wegslikken. Als u teveel in de ondersnavel spuit loopt u het risico dat het jong stikt. Als het jong de voeding heeft weggeslikt kunt u weer een beetje geven. De hoeveelheid voeding die u dient te geven is afhankelijk van de leeftijd. U werkt dus van enkele ml.’s naar zo’n 8 ml. als de jongen ouder zijn toe. U ziet vanzelf de krop voller geraken met voeding. Als het kropje lekker gevuld is stopt u met voeren.De tweede voeding zal naar alle waarschijnlijkheid makkelijker gaan, de jongen hebben snel door waar het voer vandaan komt. Vaak openen ze de snavel al als ze de spuit zien/ruiken.
Zelf houd ik met 1 hand altijd het kopje vast terwijl ik met de andere hand de spuit bedien. Mijn vrouw heeft kleinere handen dan ik en zij kan met 1 hand niet de spuit bedienen. Zij voert dus met 2 handen aan de spuit (zie foto hieronder).
Doordat het jong vaak erg wild te keer gaat met het kopje bestaat de kans dat u af en toe wat voer morst en dus de kop onder smeert. Geen nood: na het voeren met de handdoek gewoon schoon wrijven. Op die manier zijn ze direct wat gewend en worden het niet van die zielige pietjes. Als u de voeding niet zou weghalen gaat het koeken aan de veren. De klont worst steeds groter en kan op den duur de vogel pijn bezorgen door het trekken van de veren. Na iedere voeding schoonmaken van de vogel is dus noodzakelijk.
Als u de vogel gevoerd heeft legt u hem terug in de kooi. Zelf maken wij altijd een magnetronkruik warm. Deze kruik rollen wij in een handdoek en leggen deze halverwege de kooi. De jongen hebben immers nog geen veren om zich warm te houden en de moedervogel zit ook niet meer op de jongen om ze warm te houden. Op de bodem van de kooi ligt ook een handdoek. De jongen kunnen zich heerlijk warmen aan de verwarmde handdoek.
Hoe vaak en hoe laat voeren? Allereerst wil ik mijn standpunt uitleggen. Handopfok is schitterend om te doen maar kost veel tijd en energie. Onderschat de tijd niet en besef dat het een regelrechte aanslag op uw agenda is. Ik vind dat de jongen zich aan mij moeten aanpassen en ik niet aan hen. Ik voer dus niet als de jongen beginnen te piepen maar op vaste tijden. Een belangrijk punt hierbij is dat u pas mag voeren als de krop leeg is. Is dit niet het geval en voert u wel dan loopt u het risico dat de oude, nog in de krop achtergebleven, voeding gaat verzuren doordat het niet op tijd is opgenomen in het lichaam. Als dit gebeurt spreekt men van kropverzuring wat de dood van uw lieve vogeltje tot gevolg kan hebben!
Zelf voeren wij om de 4 uur. Het mag wel eens wat langer duren maar 4 uur is voor ons de richtlijn. We beginnen om 07:00 uur, dan om 11:00 uur een voeding, om 15:00 uur een voeding, om 19:00 uur een voeding en de laatste om 23:00 uur. Naarmate de jongen ouder worden passen wij de tijden aan. Ze kunnen dan wat langer teren op een spuit van 8 ml. Sommige eten zelfs zoveel dat ze 10 ml. nemen. Als de jongen groot genoeg zijn gaan wij over naar zo’n 5 uur verschil. Van 5 voedingen per dag dus terug naar 4 voedingen per dag.Het schema ziet er dan ongeveer zo uit: 07:00 uur, 12:00 uur, 17:00 uur en om 22:00 uur de laatste voeding van die dag.
Als de vogels zo’n 5 ½ week zijn leggen wij wat trosgierst op de bodem van de kooi. Ophangen heeft weinig zin omdat de jongen nog altijd op de bodem van de kooi leven.De jongen zullen langzaam aan met de trosgierst gaan spelen en ontdekken dat het te eten is. U kunt vaak aan de krop voelen of er zaadjes inzitten. Als ik merk dat er zaadjes in de krop zitten gaan wij de hoeveelheid voer terugbrengen. Concreet houdt dit in dat we bijv. terug gaan van 8 ml. naar 6 ml. per spuit/voeding. Op die manier houdt de jonge vogel nog wat honger wat hem stimuleert om met de trosgierst aan de slag te gaan. Zo leer ik ze zaad eten. Op een gegeven moment wordt de voeding steeds minder en zal de vogel langzaam aan over gaan op zaad. Zet als u gaat minderen met spuitvoeding wel een bakje met water en met voer op de bodem. Water is in deze belangrijk omdat de vogels al het vocht eerder uit de spuitvoeding kreeg. U gaat deze nu minderen dus ook de vochttoediening!
U zult merken dat de jongen steeds meer over gaan op zaad. Als de kropjes goed gevuld zijn met zaad kunt u stoppen met de spuitvoeding. Houdt de jongen nog wel goed in de gaten. Ze moeten nu alle voeding zelf tot zich nemen. Het gebeurt wel eens dat een kropje “per ongeluk†gevuld is met zaad, maar dat de vogel eigenlijk nog niet in staat is om echt zelfstandig te zijn.Op een leeftijd van 6 a 7 weken zou de vogel dus zelfstandig moeten wezen. Het komt voor dat jongen het wel makkelijk vinden om met de spuit gevoerd te worden. U moet op een gegeven moment hard zijn en de vogel dwingen om zelf te gaan eten. Als u dit niet doet loopt u het risico dat de vogel nooit zelfstandig wordt en u hem zijn hele leven lang met de spuit moet voeren. Hard zijn is af en toe dus noodzakelijk!
Nog enkele belangrijke punten! - Na ieder voeding het materiaal goed reinigen. Spuiten met gekookt water schoonspuiten
- Niet in de krop knijpen als u gevoerd heeft. De voeding kan omhoog geduwd worden en in de keel geraken. Het gevolg is dat uw vogeltje stikt.
- Bij het oppakken van de jongen de jongen zodanig beetpakken dat de voeding niet uit de krop in de keel kan komen i.v.m. het risico op verstikking.
- Te veel gemaakte voeding weggooien. Niet opwarmen om opnieuw te gebruiken.
- Leer een gezinslid of iemand anders ook hoe de vogels te voeren. Mocht er eens wat gebeuren of bent u een keer niet in staat om de vogels te voeren, dan kan die persoon het een keer van u overnemen.
- Door het gebruik van een spuit i.p.v. een verbogen lepeltje is goed te volgen hoeveel voeding de vogel tot zich genomen heeft.
Ik hoop dat dit stukje een hoop vragen heeft kunnen beantwoorden. Nogmaals, het is de manier waarop ik het doe. Andere liefhebbers doen het wellicht op een geheel andere wijze.
Bron:
http://www.neophema.nl
